Waar deze gids over gaat
Zet je nettosalaris af tegen wat een stad kost voordat je een baan aanneemt. Deze gids gaat over de vier kostenposten die bijna iedereen heeft: huur, zorgverzekering, vervoer en eten. De huur verschilt sterk per stad; zorgverzekering en boodschappen nauwelijks, dus daarvoor geven we landelijke bedragen.
Elk bedrag komt uit een genoemde bron, met het jaar erbij. Konden we voor een stad geen betrouwbaar bedrag vinden, dan laten we het weg in plaats van te gokken.
Huur
De huur is veruit de grootste kostenpost en verschilt sterk per stad. Deze gids geeft geen huurbedragen per stad, omdat we die niet bij de bron konden controleren. Voor de tabel per stad kun je het huurrapport raadplegen dat Pararius elk kwartaal op pararius.nl publiceert.
Wat we wel konden controleren, is het landelijke beeld. In het derde kwartaal van 2026 betaalden nieuwe huurders in de vrije sector gemiddeld €20,92 per vierkante meter, en de gemiddelde huur in de vrije sector was €1.914 per maand. Dat zijn de cijfers van Pararius en Huurwoningen.nl zoals NL Times (ANP) ze op 7 oktober 2026 publiceerde.
Dit zijn de prijzen bij een nieuwe verhuur, en dat is wat jij betaalt als je hier aankomt; wie al jaren in dezelfde woning zit, betaalt vaak minder. Reken erop dat de stad die je kiest van het landelijke gemiddelde afwijkt, en kijk in het rapport wat daar geldt.
Zorgverzekering
Een basiszorgverzekering is verplicht voor iedereen die in Nederland woont of werkt. Volgens de IND moeten nieuwkomers die binnen 4 maanden afsluiten.
- Premie: volgens de Rijksoverheid is de gemiddelde premie voor de basisverzekering in 2026 €1.884 per jaar, ongeveer €157 per maand. Verzekeraars bepalen hun eigen premie, dus de jouwe kan hoger of lager zijn.
- Verplicht eigen risico: €385 per jaar in 2026, en ook €385 in 2027. De eerste €385 van de meeste zorg betaal je zelf; de huisarts valt daarbuiten.
Vervoer
Met de OV-chipkaart of je bankpas betaal je per rit: een basistarief plus een prijs per kilometer. In de regio Amsterdam (GVB, Connexxion en EBS) is het basistarief volgens de Vervoerregio Amsterdam €1,16 in 2026, en rekent GVB €0,217 per kilometer. Andere regio's stellen hun eigen tarieven vast.
Voor Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven vonden we geen gepubliceerde kilometerprijs voor 2026 die we konden controleren, dus die noemen we niet. De vervoerders (RET, HTM, U-OV en Hermes) zetten hun tarieven en abonnementen op hun eigen sites.
Veel werkgevers vergoeden het woon-werkverkeer. Ze mogen in 2026 tot €0,25 per kilometer onbelast vergoeden, bevestigde de Belastingdienst in juni 2026. Vraag of dat voor het openbaar vervoer, de fiets of allebei geldt.
Boodschappen
Het Nibud, het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, berekent wat gezond eten minimaal kost. De bedragen, berekend in juli 2026:
- €272,52 per maand voor een alleenstaande;
- €495,48 per maand voor een stel.
Dit zijn minimumbedragen voor gezonde boodschappen uit de supermarkt, geen gemiddelde uitgaven. Uit eten en kant-en-klaarmaaltijden komen daar nog bij. Het Nibud geeft geen aparte bedragen per stad.
Alles bij elkaar
Tel je verwachte huur, de premie, het eigen risico verspreid over het jaar, vervoer en eten bij elkaar op en zet het totaal af tegen je nettosalaris, niet je bruto. De netto salaris calculator op Kinit laat het netto bedrag voor 2026 zien, met en zonder 30%-regeling.
Wat niet in deze gids staat, omdat het te veel van de woning en het contract afhangt: energie, water, internet, gemeentelijke belastingen en de borg (meestal een of meer maanden huur). Vraag de verhuurder wat daarvan bij de huur is inbegrepen.
Veelgestelde vragen
- Wat kost een zorgverzekering in Nederland in 2026?
- Volgens de Rijksoverheid is de gemiddelde premie voor de basisverzekering in 2026 1.884 euro per jaar, ongeveer 157 euro per maand. Verzekeraars bepalen hun eigen premie. Het verplichte eigen risico is 385 euro per jaar.
- Is een zorgverzekering verplicht in Nederland?
- Ja. De basisverzekering is verplicht voor iedereen die in Nederland woont of werkt. De IND vertelt nieuwe inwoners dat ze die binnen 4 maanden moeten afsluiten.
- Wat kost gezond eten per maand in Nederland?
- Het Nibud berekende in juli 2026 een minimum van 272,52 euro per maand voor een alleenstaande volwassene en 495,48 euro per maand voor een stel, voor gezonde voeding uit de supermarkt.
- Hoeveel is de gemiddelde huur in Nederland?
- In het derde kwartaal van 2026 was de gemiddelde huur in de vrije sector 1.914 euro per maand, oftewel 20,92 euro per vierkante meter voor nieuwe huurders, volgens cijfers van Pararius en Huurwoningen.nl die NL Times meldde. De huur verschilt sterk per stad.
- Kan mijn werkgever mijn reiskosten vergoeden?
- Veel werkgevers doen dat. In 2026 mogen ze maximaal 0,25 euro per kilometer onbelast vergoeden, zoals de Belastingdienst in juni 2026 bevestigde.
Bronnen
- NL Times (ANP), Private sector rent increase outpaces inflation: €1,914 per month (7 October 2026)
- Rijksoverheid, Wat kost het om een zorgverzekering af te sluiten? (premie 2026)
- Rijksoverheid, Wanneer betaal ik een eigen risico voor mijn zorg? (2026 en 2027)
- IND, Coming to work in the Netherlands (brochure 3086)
- Vervoerregio Amsterdam, Tarieven Connexxion, EBS en GVB voor 2026 vastgesteld (25 November 2025)
- Belastingdienst, Verhoging onbelaste kilometervergoeding (25 June 2026)
- Nibud, Huishoudelijke uitgaven (minimale kosten gezonde voeding, juli 2026)
Regels en bedragen veranderen, meestal op 1 januari. Controleer de bron voordat je ergens op beslist.